Houston mamy problem…lekowy.

houston mamy problrm lekowy

O problemach lekowych (z ang. Drug Related Problem, DRP) pisano i mówiono już wiele, wskazując jednocześnie na kluczową rolę farmaceuty w wykrywaniu wyżej wymienionych niepowodzeń farmakoterapii. Niemniej jednak codzienna praktyka apteczna potwierdza konieczność stałego zwiększania świadomości Pacjentów w zakresie możliwych do wystąpienia nieoczekiwanych zdarzeń, które zakłócają lub uniemożliwiają osiągnięcie oczekiwanego i prawidłowego efektu leczenia.

Czerpiąc z teorii o problemie lekowym możemy mówić wówczas, gdy spełnione są równocześnie dwa warunki:

• Niepożądany efekt lub zdarzenie musi: dotyczyć (lub dotyczyły) Pacjenta i manifestować się (lub w przypadku potencjalnych problemów lekowych, mogły manifestować się) określonym objawem, diagnozą, chorobą, niedogodnością;

• Musi istnieć (lub też jest podejrzenie, że istnieje) związek pomiędzy tym zdarzeniem a lekiem.

Zgodnie z klasyfikacją PCNE (z ang. Pharmaceutical Care Network Europe) wyróżnić możemy 7 kategorii problemów lekowych, wśród których wyróżnić można:

I. Pacjent zażywa lek niewskazany lub też co do stosowania którego nie wystąpiły wyraźne potrzeby.
II.  Pacjent wymaga rozpoczęcie farmakoterapii lub podania dodatkowego leku w sytuacji, gdy farmakoterapia została już wdrożona.
III. Pacjent zażywa źle dobrany lek.
IV. Pacjent zażywa prawidłowo dobrany lek, lecz w zbyt małej dawce
V. Pacjent zażywa prawidłowo dobrany lek, lecz w zbyt dużej dawce
VI. U Pacjenta wystąpiły działania niepożądane
VII. Pacjent stosuje lek w sposób nieprawidłowy

Należy ponadto pamiętać, iż problem lekowy może mieć charakter rzeczywisty, gdy ujawni się on u Pacjenta lub potencjalny, gdy nie doszło do ujawnienia się go u Pacjenta, pomimo zaistnienia czynników, sprzyjających jego powstaniu.

Tyle w teorii. Jak zatem wygląda praktyka? Bez wątpienia każdy farmaceuta-aptekarz doświadczył jednego z wyżej wymienionych przypadków problemu lekowego. Intuicyjnie na pierwszy plan wysuwają się interakcje lekowe, również te związane z pożywieniem. Zgodnie z evidence based-medicine ryzyko wystąpienia interakcji lekowych rośnie wraz z liczbą jednocześnie stosowanych produktów leczniczych przyjmując następujące wartości: 2 leki = 13%, 5 leków = 58%, 7 leków = 82%j osiągając ostatecznie 100% ryzyka wystąpienia interakcji przy jednoczesnym stosowaniu 8 lub więcej produktów leczniczych.

Zaznacza się tu zatem unikalna rola farmaceuty, który stanowiąc niewątpliwie ostatnie ogniwo nadzoru nad farmakoterapią może wpłynąć na zmniejszenie ryzyka wystąpienia problemu lekowego. Oczywiście pomijamy sytuacje, w których to nowoczesne technologie medyczne pozwalają na stałe monitorowanie Pacjenta, sprawując pieczę, m.in. nad adherence czy compliance. Ba! Zaledwie miesiąc temu świat obiegła informacja o pierwszej, zatwierdzonej przez FDA i tym samym dopuszczonej do obrotu tabletki z arypiprazolem i… wbudowanym sensorem. Czujnik elektroniczny w zetknięciu z kwasem solnym żołądka wysyła sygnał do opaski mocowanej na żebrach pacjenta, a ta z kolei łącząc się ze smartfonem przekazuje zbiorczą informację na temat regularności stosowania leku.
Wracając jednak do codziennej praktyki aptecznej, częstym zjawiskiem jest również duplikowanie się grup terapeutycznych – ma to ścisły związek z polipragmazją. Ileż razy byliście świadkami przepisania (najczęściej przez różnych lekarzy) preparatów, zawierających substancje z tej samej grupy terapeutycznej (np. NLPZ), różniących się jedynie nazwą handlową. Nie ulega wszelkiej wątpliwości, iż kontrola nad ww. procederem jest możliwa z wykorzystaniem pełnej elektronicznej dokumentacji medycznej wspartej e-receptą. Niemniej jednak do momentu wejścia powyższych regulacji w życie, jedynie aptekarz ma możliwość zidentyfikowania i zweryfikowania prawidłowości farmakoterapii, a tym samym ma możliwość zasadniczego zmniejszenia ryzyka wystąpienia problemów lekowych… o których opowiemy więcej w kolejnym wpisie.

0 comments
Previous Post
opda2017
Next Post
rola_farm_w BK_opiekafarm

Dostęp do zawartości serwisu opiekafarm.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawia recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.