Cukrzyca ciężarnych

cukrzyca_ciezarnych_opieka_farm

Niekorzystne zmiany gospodarki glukozy w czasie ciąży, czyli Gestational Diabetes Mellitus (GDM),
występują u ok. 4% kobiet ciężarnych. Według Światowej Organizacji Zdrowia (ang. World Health  Organization, WHO) jest to zaburzona tolerancja węglowodanów, która u danej pacjentki po raz pierwszy rozwinęła się lub została zdiagnozowana w trakcie ciąży. Pomimo, że zaraz po porodzie poziom glikemii wraca do normy, należy pamiętać, iż jest to sygnał ostrzegawczy, że Pacjentka posiada predyspozycje do tego typu zaburzeń i w przyszłości może zachorować na cukrzycę typu 2. Głównym mechanizmem rozwoju GDM jest zwiększona produkcja hormonów konkurujących z insuliną (tj.: laktogen łożyskowy, estrogeny, progesteron i prolaktyna), co powoduje rozwój insulinooporności. Z kolei w organizmie płodu, w wyniku nadmiernej podaży glukozy, zwiększa się produkcja insuliny, co po porodzie skutkuje niedocukrzeniem dziecka.


 

CZYNNIKI RYZYKA

Ze względu na fizjologię ciąży niemal każda ciężarna posiada pewne zaburzenia glikemii, jednak zdarza się tak, że trzustka nie jest w stanie wyprodukować zwiększonej ilości insuliny. Część kobiet znajduje się w grupie zwiększonego ryzyka tego typu zaburzeń, którą charakteryzują czynniki tj.:

  • cukrzyca ciążowa w poprzednich ciążach
  • wiek powyżej 35 lat
  • nadwaga przed ciążą
  • urodzenie więcej niż 2 dzieci
  • urodzenie dużego dziecka w poprzedniej ciąży (powyżej 4kg)
  • cukrzyca typu 2 w rodzinie
  • cukrzyca ciężarnych w rodzinie (matka, siostra)
  • nadciśnienie tętnicze przed ciążą
  • wcześniej: obumarcia wewnątrzmaciczne, poronienia, wady rozwojowe
  • zespół policystycznych jajników

 

DIAGNOSTYKA

Najważniejszy problem stanowi brak objawów, dlatego już przy pierwszym badaniu krwi, ciężarnej oznacza się poziom glukozy. Następnie u kobiet w grupie ryzyka lub jeśli wynik pierwszego badania był w przedziale 92 – 125 mg/dL, wykonuje się test obciążenia glukozą, z kolei u pozostałych (prawidłowy wynik glikemii na czczo oraz brak czynników ryzyka) test ten wykonuje się między 24, a 28 tygodniem ciąży.

Test obciążenia 75g glukozy wykonuje się przez trzykrotny pomiar poziomu glukozy we krwi: na czczo, następnie po godzinie i dwóch od spożycia roztworu 75g glukozy.

Cukrzycę stwierdza się jeżeli wynik glikemii na czczo był powyżej 126mg/dL lub oznaczenia stężenia glukozy we krwi w teście krzywej cukrowej wynosiły na czczo, po 1h i po 2h odpowiednio, >92-125 mg/dL, 180 mg/dL i >152-199mg/dL.

 

LECZENIE NIEFARMAKOLOGICZNE

Kobieta ciężarna, u której wykryto cukrzycę przede wszystkim powinna stale kontrolować poziom glukozy we krwi (min. 4 razy dziennie). Codzienne pomiary należy wykonywać za pomocą glukometru, na czczo oraz 1h po posiłku.

Podstawę utrzymywania prawidłowej glikemii jest dieta, która powinna zawierać 1800 kcal lub 2000 – 2200 kcal, w przypadku ciąży bliźniaczej. Jadłospis ciężarnej z cukrzycą powinien mieć ograniczoną ilość węglowodanów, a zwiększoną podaż białka.

Kolejnym podstawowym działaniem jest wprowadzenie umiarkowanego wysiłku fizycznego (np.: pływanie, aqua aerobic, fitness z odpowiednio dobranym zestawem ćwiczeń, turystyka piesza, nordic walking, joga, jazda na rowerze stacjonarnym, body ball czy pilates). Ćwiczenia nie są przeciwwskazane w ciąży, a jeżeli dodatkowo występuje cukrzyca są nawet pożądane, jednak podczas ich wykonywania należy pamiętać o ryzyku wystąpienia hipoglikemii. Dlatego zaleca się ciężarnym, aby podczas wysiłku fizycznego zawsze miały pod ręką produkt zawierający cukier prosty (np.: cukierek lub sok owocowy), a 30 minut przed planowanymi ćwiczeniami zjadły np.: owoc.

 

INSULINOTERAPIA

Jeżeli leczenie farmakologiczne nie przynosi oczekiwanych skutków, niezbędne jest wprowadzenie farmakoterapii, a jedynym lekiem, jaki mogą przyjmować kobiety w ciąży jest insulina, która przechodzi przez łożysko w znikomej ilości (1-3%). Zdarzają się sytuacje, kiedy potrzeba podania leku występuje dopiero na późniejszym etapie ciąży, a wynika to ze zwiększonej produkcji hormonów, przez co narasta insulinooporność. Przed posiłkami kobietom ciężarnym podaje się insulinę krótkodziałającą natomiast jeżeli występuje taka potrzeba (tzn.: jeżeli występują skoki glukozy na czczo) można zastosować insulinę długodziałającą na noc.

Insulinoterapia wiąże się ze stanami niedocukrzenia, które objawiają się splątaniem, zawrotami głowy, nagłym uczuciem głodu czy ogólnym osłabieniem. W takiej sytuacji należy zmierzyć poziom cukru i w razie potrzeby spożyć posiłek zawierający cukier prosty (np.: baton).

 

POWIKŁANIA

Cukrzyca ciężarnych nie jest bezpośrednim zagrożeniem dla dziecka, ale mogą nim być występujące później powikłania okołoporodowe. Dzieci często rodzą się z wysoką masą urodzeniową, a w późniejszym wieku może wystąpić nadwaga lub otyłość. Wbrew powszechnej opinii po porodzie u dziecka kobiety, u której stwierdzono cukrzycę w trakcie ciąży, stwierdza się niedocukrzenie. Wynika to ze zbyt wysokiej podaży glukozy w trakcie ciąży, w tym celu tkanki płodu produkują większą ilość insuliny. Z kolei w okresie młodzieńczym może wystąpić u nich nietolerancja insuliny lub cukrzyca typu 2.

 

CO DALEJ PO PORODZIE?

Po 6 tygodniach poziom glukozy we krwi kobiety wraca do normy i wtedy też zaleca się ponowne wykonanie testu obciążenia glukozą w celu wykluczenia cukrzycy typu drugiego. Cukrzyca w czasie ciąży jest sygnałem, że kobieta ma skłonności do tego typu zaburzeń, dlatego należy pamiętać aby wykonywać regularne badania poziomu cukru we krwi oraz stale utrzymywać odpowiednią wagę, odpowiedni poziom aktywności fizycznej oraz zdrowy tryb życia.

 

 

0 comments
Previous Post
hashimoto
Next Post
niebezpieczny grejpfrut

Dostęp do zawartości serwisu opiekafarm.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawia recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.